Sinds 2024 kunnen akkerbouwers via 1001ha, een campagne van LTO en Urgenda, laagdrempelig experimenteren met klaveronderzaai. Ze krijgen korting op het zaaigoed met als doel deze oude, duurzame landbouwtechniek nieuw leven in te blazen én de biodiversiteit een boost te geven. Verspreid over het hele land deden de afgelopen 2 jaar meer dan 250 boeren mee.
Klaveronderzaai heeft zowel landbouwkundige als ecologische uitgangspunten. Het mengsel wordt rond de uitstoeling van het graan ondergezaaid. De onderzaai functioneert als vanggewas en groenbemester die veel stikstof levert ook in het jaar nadien. Daarnaast is een overgebleven graanstoppel, na de oogst, in combinatie met een lage klaverbegroeiing de ideale habitat voor akkervogels.
Klaveronderzaai verbetert de waarde van de stoppel
Op Texel kwam het agrarisch collectief De Lieuw samen met vijf boeren tot een interessante aanpak: zij combineerden de klaveronderzaai met de ANLB-pakketten “Stoppelland’ en ‘Stoppelland: verlengde stoppel’. Kort na de opkomst van de zomertarwe in 2025 zaaiden ze de klavers onder het jonge graan en dit bleef samen met de stoppel staan tot nu, september, 2026. Bedenker Siebold van het collectief vertelt: “na het zaaien kwam er eigenlijk weinig op door het droge voorjaar in 2025, maar begin 2026 stonden de percelen toch ineens vol met klavers. Geduld hebben loont dus!” Kort daarna begon het broedseizoen en dit overtrof alle verwachtingen. “Veldleeuweriken, kieviten, gele kwikstaarten, tureluurs en zelfs kwartels heb ik gezien. Veel veldleeuwerikken overwinteren op Texel, en zij houden van lage begroeiing. Daarom hebben we voor het witte klavermengsel gekozen, dat blijft een stuk lager dan de groeikrachtige rode klaver. Het hoogtepunt: we vonden een gruttobroedsel!”
<Lees verder onder de foto’s >
Broedende grutto
Op één van de graanpercelen van akkerbouwer Kees Veeger bracht een grutto succesvol haar kinderen ter wereld. Ook bij de andere boeren die meededen werden meerdere grutto’s gesignaleerd. De klavers zorgen voor extra beschutting en leven op de akker. De volwassen grutto’s vinden hier meer voedsel en ook zijn er meer insecten te vinden waar de kuikens hun eerste weken afhankelijk van zijn. Het lijkt er dan ook op dat de verlengde stoppel in combinatie met klaveronderzaai een erg mooie combinatie is om het broedseizoen van meerdere (bedreigde) vogelsoorten te ondersteunen!
Meer weten? Kijk op www.klaveronderzaai.1001ha.nl
